29. maí, 2009

Göngugötur í miðbænum

Þegar Austurstræti var gert að umferðargötu með bílastæðum, var það vegna óska frá kaupmönnum í götunni. Þeir voru þá nokkuð margir. Í fljótu bragði man ég eftir framköllunarstofunni á horninu, Karnabæ, plötubúðinni (sem Steinar rak einhverntíma), þarna var hárgreiðslustofa, Sigfús Eymundsson og Reykjavíkurapótek. Aðeins Eymundsson er eftir. Annað húsnæði hefur verið tekið undir skemmtistaði sem eru opnir tvö kvöld í viku eftir miðnætti, þótt Hressó og nýi staðurinn við hlið hans sé að vísu opnir á daginn líka. Það er erfitt að gagnrýna þá sem tóku ákvörðun að hleypa bílaumferð á þennan hluta Austurstrætis. Kaupmenn stóðu á því fastar en fótunum, að það myndi glæða viðskiptin og án viðskipta er miðbærinn ekki neitt. Ég held hinsvegar að það sé fullreynt með þessa tilraun. Bílaumferð í Austurstræti virðist ekki glæða viðskiptin þar sérstaklega mikið. Hvað varð um yður Austurstrætisdætur, kvað Tómas og spurningin á vel við.

Austurstræti í kringum 1974

Ljóð Tómasar og gamlar myndir eru hvorttveggja til vitnis um það mikla líf sem var í Austurstrætinu. Þar voru einnig götusalar sem seldu föt, harðfisk, blóm, pylsur eða hvaðeina. „Austurstræti, ys og læti, fólk á hlaupum í innikaupum“, kvað annað skáld, nánar tiltekið Laddi. En fljótlega eftir að bílaumferðinni var hleypt á, fækkaði fólkinu á hlaupum í innkaupum.

Færum okkur yfir á Austurvöll. Þar skapast einstök stemning á góðviðrisdögum í Reykjavík. Hluti af Grænu skrefunum er að loka Pósthússtrætinu á slíkum dögum, til að auka plássið sem fólk hefur til að njóta veðurblíðunnar. Kaffihúsin við Vallarstræti (Kaffi París, Thorvaldsen…) setja borð og stóla út og þar myndast stemning sem menn líkja helst við einhverjar erlendar borgir. Frábært bæði fyrir neytendur og kaffihúsin.

Allir léttir fyrir utan Kaffi París

Allir léttir fyrir utan Kaffi París

Svona var þetta hinsvegar ekki alltaf. Það sem skapaði forsendur fyrir kaffihúsalífinu í Vallarstræti var sú aðgerð borgaryfirvalda að loka fyrir bílaumferð í Vallarstræti og Thorvaldsensstræti. Það var gert í borgarstjórnartíð Sjálfstæðisflokksins, skömmu áður en r-listinn tók við. Fram að því höfðu þessar götur verið venjulegar bílagötur og því engin möguleiki fyrir útikaffihús til að blómstra og stemningin á Austurvelli hreint ekki sú sama. Þessi gamla mynd frá Ljósmyndasafni Reykjavíkur sýnir hvernig þetta leit út:

Það er líka hægt að taka dæmi frá öðrum borgum. Flestir hafa komið til Kaupmannahafnar, en aðeins þeir sem eldri eru muna að bæði Strikið og Nýhöfn voru umferðargötur fram á sjöunda áratuginn. Þegar Jahn Gehl og fleiri borgarsmiðir fóru að tala um að breyta þessum götum í göngugötur með útikaffihúsum fengu þeir jafnan svarið: „Við búum ekki við miðjarðarhafið.“ En götunum var samt breytt og flestir þekkja útkomuna. Viðskipti blómstra, útikaffihús eru á hverju horni og fólk getur gengið um bæinn sinn afslappað og án hávaða eða annarrar truflunar frá bílum. Þeim er fundinn staður utan við göngugöturnar, þar sem fólk getur lagt og gengið síðan inn í bæinn. Eða, sem er enn betra, komið í strætó eða hjólandi.

Það hefur lengi verið mín skoðun að við ættum að fjölga göngugötum í miðbæ Reykjavíkur, og það er raunar eitt af markmiðum Grænu skrefanna. Austurstrætið blasir við, en fleiri götur og torg þarf einnig að skoða. Til dæmis torgin fallegu í Þingholtunum: Óðinstorg, Freyjutorg og Baldurstorg. Þau hafa öll verið tekin undir bílastæði,en áður gat fólk setið á bekkjum þar, notið sólarinnar og spjallað saman. Út um alla borg eru svæði sem við þurfum að endurheimta fyrir mannlíf. Það eru ekki dýrar aðgerðir, en munu reynast undragóðar fyrir íbúa, kaupmenn og alla sem þykir vænt um borgina sína.

27. maí, 2009

Borgir og kreppur

Eins og fyrri kreppur hófst þessi kreppa í borgum heimsins. Fjármálamiðstöðvarnar eru þar, þar lifa menn hátt og blása bólurnar upp. En eins ósanngjarnt og það kann að hljóma, eru það sjaldnast þessar sömu borgir sem verst koma út úr kreppum. New York og Lundúnir styrktu stöðu sína í kreppunni miklu við upphaf þessarar aldar, [...]

24. maí, 2009

Mæling herbergjanna

Fólk út um allan bæ veit ekki hvort það á að hlæja eða gráta yfir fréttunum af því að Samfylkingin hafi látið starfsmenn Alþingis ná í málband og mæla þingflokksherbergin til að athuga hvaða herbergi væri stærst, því þar ætlaði Samfylkingin að vera. Þetta er eitthvað einkennilegt bland af minnimáttarkennd og mikilmennskuæði. Flokkurinn sem segist [...]

20. maí, 2009

Græn skref 2,0

Á fundi borgarstjórnar í gær var samþykkt framhald Grænna skrefa í Reykjavík. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir formaður umhverfis og samgönguráðs mælti fyrir nýju skrefunum sem miða að því að gera borgina enn grænni og fallegri, gera fólki auðveldara að nota rafmagns- eða twinbíla, fjölga forgangsakreinum Strætó og auka endurvinnslu, svo fátt eitt sé nefnt. Þetta er [...]

17. maí, 2009

2. sætið í 2. sinn

Jóhanna Guðrún stóð sig framúrskarandi vel á sviðinu í Moskvu í gær og ég sendi henni og öðrum aðstandendum lagsins mínar bestu hamingjuóskir með árangurinn. Breski þulurinn, Graham Norton, var mjög hrifinn af laginu og hrósaði Jóhönnu Guðrúnu. Hann sagði hinsvegar að vegna bankahrunsins hefði íslenska þjóðin ekki haft efni á að kaupa handa henni [...]

14. maí, 2009

Bjargbrúnin

Mörgum virðist ennþá vera mjög í mun að kenna Davíð Oddssyni um kreppuna. Það skrýtna er að þetta er sama fólkið og sakaði hann um úrtölur og andúð á útrásinni.
Þetta viðtal við Guðmund Ólafsson prófessor er áhugavert í því ljósi. (Það hefur áður veri vísað í þetta, en mér er sama). Tilefni viðtalsins var heimsókn hagfræðingsins [...]

12. maí, 2009

Breska hneykslið og The Economist

„Kostnaðurinn“ sem bresku þingmennirnir hafa látið greiða fyrir sig er ævintýralegur. Forsíða Daily Telegraph í dag er sláandi, þar sem myndir af þingmönnum Íhaldsflokksins sem mjólkuðu kerfið eru birtar á þann hátt sem við Íslendingar þekkjum helst af sjóslysafréttum.
Lykilatriði í málinu er að margt af því sem almenningur í Bretlandi er hneykslaðastur á, var engu [...]

12. maí, 2009

Metnaður ríkisstjórnarinnar

Ein af áætlununum (sjá hér að neðan) sem tíundaðar eru í stjórnarsáttmálanum, er „aðgerðaáætlun um samdrátt í losun gróðurhúslofttegunda.“
Samkvæmt stjórnarsáttmálanum á að draga úr slíkri losun um „50-75% til 2050“. Áætlun um þetta á að liggja fyrir næsta vor.
Hvort sem menn hafa áhyggjur af losun gróðurhúsaloftegunda eða ekki, þá er athyglisvert að stæk vinstristjórn sem [...]

11. maí, 2009

Áætlanir í stað aðgerða

Þegar stjórnarsáttmáli nýju ríkisstjórnarinnar er skoðaður, kemur í ljós að samræðustjórnmál Samfylkingarinnar hafa sigrað sannfæringarstjórnmál Vinstri grænna. Í raun er ótrúlega lítið um aðgerðir í þessu plaggi, en þeim mun meira af fyrirheitum um áætlanagerð. Þetta er sérstaklega einkennilegt í ljósi þess að hér er um að ræða ríkisstjórn sem hefur verið við völd síðan [...]

6. maí, 2009

Um holt og hóla

Á morgun hefst átakið Hjólað í vinnuna, sem hefur slegið undanfarin ár. Það er full ástæða til að hvetja alla til að taka þátt í því.

Reykjavík hefur alla burði til að verða góð hjólreiðaborg. Með Grænu skrefunum var hrundið af stað nýju átaki til að bæta aðstæður hjólreiðamanna í borginni. Megnið af því sem þar [...]